AI ยังไม่ได้มาแทนที่เรา: ทำไมความเชี่ยวชาญของมนุษย์ยังสำคัญ
ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เปลี่ยนลักษณะของงาน โดยเฉพาะงานที่ปรึกษา สิ่งที่เคยใช้เวลาหลายวันตอนนี้ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที เครื่องมือต่าง ๆ สามารถดึงข้อมูลเชิงลึกจากเอกสารนับพันฉบับ ร่างรายงาน และแม้แต่สร้างสไลด์กลยุทธ์ได้อย่างน่าประหลาดใจ การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นจริงและกำลังปรับเปลี่ยนความคาดหวังของทั้งลูกค้าและที่ปรึกษา
“AI จะไม่มาแทนที่มนุษย์ แต่คนที่ใช้ AI จะมาแทนที่คนที่ไม่ใช้” – Ginni Rometty อดีต CEO ของ IBM
แม้เทคโนโลยีจะก้าวไปอย่างรวดเร็ว แต่แนวคิดที่ว่า AI จะมาแทนที่ผู้เชี่ยวชาญที่เป็นมนุษย์ได้ทั้งหมดยังห่างไกลจากความเป็นจริง
หัวใจของงานที่ปรึกษาไม่ได้อยู่ที่ข้อมูลเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การตีความ ความสัมพันธ์ ความเชี่ยวชาญ และความเข้าใจตลาดอย่างแท้จริง น่าเสียดายที่ไม่มีทางฝึก AI ให้เจรจากับกลุ่มเจ้าหนี้ที่ไม่พอใจในตลาดเฉพาะแห่งหนึ่งจนได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ ไม่ต้องพูดถึงการเข้าใจรายละเอียดอ่อนของการเมืองระหว่างบริษัทและการติดต่อกับหน่วยงานรัฐ
ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านยังคงสำคัญ เพราะ AI สามารถตอบอย่างมั่นใจได้แม้จะผิด ในหลายสาขาเฉพาะทาง ข้อมูลสาธารณะมีไม่เพียงพอที่จะทำให้ AI น่าเชื่อถือ ดังนั้นแม้ AI จะพัฒนาอย่างรวดเร็ว แต่เส้นทางสู่การรับมือกับงานที่ต้องอาศัยประสบการณ์จริงกับผู้คนและธุรกิจยังไม่ชัดเจน

อันที่จริง เรากำลังเห็นการกลับทิศอย่างเงียบ ๆ ของการเลิกจ้างเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งหลายองค์กรลดขนาดทีมโดยหวังว่า AI จะมาเติมช่องว่าง หลายบริษัทพบว่าต้องจ้างงานบางตำแหน่งกลับมา ไม่ใช่เพราะเครื่องมือล้มเหลว แต่เพราะเครื่องมือไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ทำงานเพียงลำพัง แนวคิดนั้นเรียบง่าย คือถ้า AI ทำงานนั้นได้ ก็อาจไม่ต้องใช้คน แต่งานที่ปรึกษาที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่งานแต่ละชิ้น หากอยู่ที่วิจารณญาณ
ใช่ AI ช่วยได้ และเป็นผู้ช่วยที่ทรงพลัง AI ช่วยเร่งการวิเคราะห์ เสนอมุมมองใหม่ และค้นพบความเชื่อมโยงที่เราอาจมองข้าม แต่ยังต้องอาศัยมนุษย์ในการกำหนดทิศทาง รู้ว่าควรถามอะไร ควรตัดอะไรทิ้ง และอะไรสำคัญจริง ๆ ในบริบทนั้น
อนาคตน่าจะเป็นของคนที่ทำได้ทั้งสองอย่าง คือที่ปรึกษาที่รู้วิธีใช้ AI เสริมความคิดของตน โดยไม่ได้มอบการคิดทั้งหมดให้ AI ดังที่พาร์ทเนอร์ของเราท่านหนึ่งกล่าวไว้เมื่อเร็ว ๆ นี้ว่า “AI เขียนสไลด์ได้ แต่บอกไม่ได้ว่ามันสมเหตุสมผลหรือไม่”
เราควรตื่นเต้นกับเครื่องมือเหล่านี้ เพราะมันอยู่กับเราไปอีกนาน แต่ไม่ควรสับสนระหว่างความเร็วกับความรอบรู้ หรือระหว่างระบบอัตโนมัติกับความเข้าใจ
อย่างน้อยในตอนนี้ วิจารณญาณ ความไว้วางใจ และประสบการณ์ยังคงเป็นผู้นำทาง